909 B?i ThƠ Ba D簷ng

1.

Khi t繫i muốn n籀i, t繫i n籀i. Khi t繫i muốn n籀i một c獺ch r繭 r?ng, đầy đủ v? mạch lạc, t繫i viết. Khi c籀 ai đ籀 nhoi nh籀i trong đầu đ簷i t繫i phải n籀i những g穫 t繫i kh繫ng thể n籀i được, t繫i l?m thơ.

Ai? T繫i chưa bao giờ gặp mặt hắn. Chỉ đ繫i lần thấy b籀ng hắn thấp tho獺ng lướt qua. Rất khẽ. Như một 羸 nghĩ d璽m đ瓊ng lo矇 l礙n rồi tắt ng繳m l繳c đi đường. C籀 l繳c t繫i nghe hắn thở d?i lặng lẽ. Mỗi tiếng thở d?i l?m nhấp l礙n con chuột. M?n ảnh m獺y vi t穩nh đầy chữ dần. Những chữ kh繫ng biết đến từ đ璽u.

B?i thơ n?o t繫i cũng đưa cho vợ t繫i xem. Vợ t繫i kh繫ng n籀i g穫. Chỉ nh穫n t繫i như kẻ lạ.

Kh繫ng bao giờ ch繳ng t繫i l?m t穫nh sau khi t繫i l?m thơ xong.

2.

Với thơ, t繫i nghĩ, hai c璽u th穫 hơi 穩t; bốn c璽u th穫 hơi thừa. T繫i chọn ở giữa: Ba c璽u. Xin đừng lầm thơ ba c璽u ở đ璽y với thơ haiku. Haiku, xuất ph獺t từ Nhật, l? thể thơ c獺ch luật với những quy định nghi礙m ngặt về số 璽m tiết trong cả b?i cũng như trong mỗi c璽u, v? sau ch繳ng, l? một hệ mỹ học ri礙ng, kh獺 đặc th羅. Trong thơ ba c璽u, một số b?i c籀 thể nằm gọn trong c獺i khung mỹ học của haiku, tuy nhi礙n, nhiều hơn, tự bản chất, l? thơ tự do. Ho?n to?n tự do. Ngay cả khi n籀 c籀 vẻ c籀 vần, n籀 vẫn l? thơ tự do. N籀 chỉ giống haiku ở một điểm: Giới hạn trong ba d簷ng, với một số chữ hạn chế, b?i thơ bị n矇n chặt, thật chặt, để, sau đ籀, b羅ng nổ trong l簷ng người đọc. Phần quan trọng nhất l? phần "b羅ng nổ" ấy. N籀 nằm ngo?i c璽u chữ. N籀 chỉ c籀 thể được nghe thấy bằng sự nhạy cảm v? sự đồng cảm. N籀 thuộc về phần tương t獺c của người đọc. Dĩ nhi礙n, vẫn c籀 trường hợp người đọc, d羅 nhiệt t穫nh tương t獺c, vẫn kh繫ng nghe tiếng "nổ" n?o cả. Đ籀 l? sự thất bại của t獺c giả. Trong trường hợp đ籀, t獺c giả xin nhận lỗi.

3.

Tất cả c獺c b?i thơ trong tập n?y được s獺ng t獺c trong năm 2020 v? nửa đầu năm 2021.

NGUYỄN HƯNG QUỐC